على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3329

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تفحص و تجسس و تماشاى آن برآيد . مسيرة ( masirat ) ا . ع . سير . يق : بينهما مسيرة يوم : يعنى ميان آن دو باندازهء سير كردن روزى است . مسيرة ( masirat ) م . ع . سار سيرا و مسيرا و مسيرة . ر . سير . مسيس ( masis ) و مسيسى ( messis ) م . ع . مس مسا و مسيسا و مسيسى . ر . مس . مسيط ( masit ) ا . ع . آب تيره و آب تيرهء بويناك كه در تك حوض بماند . و سيل اندك . و گل و لاى . و گشنى كه باردار نگرداند . مسيطة ( masitat ) ا . ع . آب تيره و آب تيرهء بويناك كه در تك حوض باشد . و سيل اندك . و چاه آب شيرين كه در آن آب تباه درآيد و متغير گرداند آن را . و آبى كه ميان چاه و حوض روان باشد و بدبوى گردد . و رودبارى كه در آن آب اندك روان باشد . مسيطة ( mosayyatat ) ا . ع . توجبه‌اى كه اندكتر از مسيط باشد . مسيطر ( mosyater ) ا . ع . حافظ و نگهبان . و برگماشته . و مشرف بر چيزى . مسيعة ( mesi'at ) ا . ع . انداوه و ماله كه بدان گل اندايند . مسيف ( mosif ) ص . ع . پدر فرزند مرده . مسيف ( mosif ) ا . ع . كسى كه شمشير بسته باشد . و مرد دلاور و مرد دلير . مسيف ( mosayyaf ) ص . ع . درهم مسيف : درمى كه كنارهء آن از نقش ساده باشد . مسيفة ( masifat ) ع . ج . سيف . مسيك ( masik ) ا - ص . ع . خرد وافر . و طعام و شرابى كه بس باشد زندگانى را . و جايى كه آب ايستد در آن . و نيكوئى . يق : ما فيه مسيك : نيست در آن خير و نيكوئى كه بدان بوى رجوع كنند . و رجل مسيك : مرد بخيل . مسيك ( messik ) ص . ع . رجل مسيك : مرد زفت و بخيل . و سقاء مسيك : خيك بسيار آبگير . مسيكة ( masikat ) ص . ع . ارض مسيكة : زمينى كه از جهت سختى و صلابت آب را فرو نكشد . مسيل ( masil ) ا . ع . آب‌رو و محل جريان سيل . ج : مسائل و مسل و امسلة و مسلان . مسيل ( masil ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر جاى سيل‌گير كه سيلاب در آن بگذرد و عبور سيل از آن ممكن باشد . مسئلة ( mas'alat ) ا . ع . خواهش و درخواست ، اسم است مصدر را . ج . مسائل . مسئلة ( mas'alat ) م . ع . سئل سؤالا و سآلة ( sa ' latan ) و ( sa'latan ) ر . سألة ( sa ' lat ) و ( sa'lat ) . مسئلت ( mas'alat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - درخواست و استدعا و مسئلت از خدا را سيمراخ نيز گويند . مسيلمة ( mosaylemat ) ا . ع . نام شخصى متنبى و كذاب كه در عهد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بود . مسئله ( mas'ale ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز پرسيده شده و درخواست شده . مسين ( mesin ) و مسينه ( mesi - ) ( ne ) ص . پ . ساخته شدهء از مس . مسينيون ( masiniyun ) ا . پ . شنگرف . مسؤد ( mas'ud ) ص . ع . گرفتار بيمارى سؤاد . مسؤل ( mas'ul ) ص . ع . كسى كه از وى سؤال كنند . و درخواست نمايند . و مسؤل عنه . و يا مسؤل به : چيزى كه آن را سؤال كنند و درخواست نمايند . مسؤل ( mas'ul ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى پرسيده شده و سؤال شده و درخواست شده و طلب كرده شده و تقاضا شده و پرسش شده و درخواست و استدعا و مؤاخذه . و مسؤل بودن : مؤاخذ بودن . مسؤلات ( mas'ul t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - استدعاها و درخواستها و مستدعيات و عرايض . مش ( macc ) م . ع . اطعمه هشا مشا : خورانيد او را خورش پاكيزه . مش ( macc ) م . ع . مش يده مشا ( از باب نصر ) : چيز خشن و درشت ماليد بر دست خود تا پاك كند آن را و چربى آن را زايل گرداند . و مش الشئ : در آميخت آن چيز را و سود چندانكه گداخته شد . و مش اطراف العظام : مكيد كناره‌هاى استخوان را و خائيد آنها را . و مش فلانا : دشمنى و خصومت كرد فلان را . و مش مال الرجل : اندك اندك گرفت مال آن مرد را . و مش الناقة : نيم‌كاره دوشيد آن ماده شتر را و قدرى از شير در پستان وى گذاشت . مشا ( mac ) ا . ع . گزر و زردك . و گياهى شبيه به آن . مشاء ( mac ' ) م . ع . مشيت المرأة مشاء ( از باب ضرب ) : بسيار بچه شد آن زن و كذلك الماشية . مشاء ( mac ' ) ا . ع . داروى مسهل كه شكم راند . مشاء ( macc ' ) ص . ع . بسيار راه رونده . ج : مشاؤن . و سخن‌چين . مشاءاة ( mac ' t ) م . ع .